Η τιμή και το Χρήμα

Διαχρονικές γραφές και Αναγνώσεις

(Το βιβλίο αυτό είναι η δεύτερη πρότασή μου στη νέα μηνιαία στήλη σε συνεργασία του Booksitting με το Filoblogiko — μια μικρή αφορμή επιστροφής σε κλασικά που εξακολουθούν να μας αφορούν.)

Το «Η Τιμή και το Χρήμα» του Κωνσταντίνου Θεοτόκη. Το είχα διαβάσει πριν από χρόνια ως φιλόλογος. Αυτή τη φορά όμως το διάβασα με άλλη οπτική, χωρίς να με περιορίζουν οι σχολικές απαιτήσεις. Και η εμπειρία ήταν εντελώς διαφορετική.

Όταν η λογοτεχνία παύει να είναι σχολικό κείμενο

Στην πρώτη ανάγνωση είχα σταθεί κυρίως στα στοιχεία που συνήθως επισημαίνουμε στην τάξη: τον κοινωνικό ρεαλισμό, την κριτική στον θεσμό της προίκας, τις οικονομικές ανισότητες, τη θέση της γυναίκας.

Στη δεύτερη ανάγνωση πρόσεξα περισσότερο τους ανθρώπους.

Τους φόβους τους. Τις μικρές υποχωρήσεις τους. Τις στιγμές που προσπαθούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στην αγάπη, την ανάγκη και την αξιοπρέπεια. Συναισθήματα που νιώθουμε όλοι μας, σε κα΄θε εποχή.

Η Ρήνη

Αυτό που με συγκίνησε περισσότερο ήταν η μορφή της Ρήνης.

Την είδα ως μια γυναίκα που διεκδικεί το δικαίωμα να αποφασίζει για τη ζωή της. Που αρνείται να μετατρέψει την αγάπη σε οικονομική συναλλαγή. Που επιλέγει να πληρώσει το κόστος της ελευθερίας της.

Και αναρωτήθηκα πόσο έχουμε πραγματικά απομακρυνθεί από τον κόσμο του Θεοτόκη.

Μπορεί να μην υπάρχουν πια προίκες, όμως εξακολουθούν να υπάρχουν κοινωνικές προσδοκίες, οικονομικές πιέσεις και αόρατοι μηχανισμοί που επηρεάζουν τις επιλογές μας.

“Ανάθεμα τα τάλαρα”

Υπάρχουν φράσεις που μένουν μαζί σου μετά το τέλος του βιβλίου.

Μία από αυτές είναι το περίφημο «Ανάθεμα τα τάλαρα». Το είδα ως μια κραυγή για όλα εκείνα που χάνουμε όταν επιτρέπουμε σε εξωτερικούς παράγοντες να καθορίζουν τη ζωή μας. Πόσες φορές άραγε επιλέγουμε με βάση την ασφάλεια αντί για την επιθυμία; Πόσες φορές υποχωρούμε μπροστά σε αυτό που θεωρείται κοινωνικά αποδεκτό;

Ο Θεοτόκης δεν δίνει εύκολες απαντήσεις. Μας αναγκάζει όμως να κάνουμε δύσκολες ερωτήσεις.

Το τίμημα των επιλογών μας

Καθώς έκλεινα το βιβλίο, ένιωσα ότι είχα διαβάσει κάτι πολύ περισσότερο από ένα κλασικό έργο της νεοελληνικής λογοτεχνίας.

Είχα διαβάσει μια ιστορία για την αξία της προσωπικής αξιοπρέπειας. Για το τίμημα των επιλογών μας. Για τη σύγκρουση ανάμεσα σε αυτό που θέλουμε και σε αυτό που οι άλλοι περιμένουν από εμάς.

Ίσως γι’ αυτό οι κλασικοί συγγραφείς συνεχίζουν να μας αφορούν. Όχι επειδή περιγράφουν έναν κόσμο που υπάρχει πια, αλλά επειδή φωτίζουν ερωτήματα που δεν παύουν ποτέ να είναι επίκαιρα.

Διαβάστε το άρθρο μου στο Booksitting ΕΔΩ.

Διαβάστε μαζί μας

Αν αποφασίσετε να διαβάσετε το βιβλίο του μήνα, θα χαρώ πολύ να μοιραστείτε τις σκέψεις σας.
Τι κρατήσατε από την ανάγνωση; Τι σας ξάφνιασε; Θα το προτείνατε;

Η ανάγνωση γίνεται πάντα πιο ουσιαστική όταν μοιράζεται.

Δεν επιστρέφουμε στα Κλασικά από νοσταλγία. Επιστρέφουμε, γιατί έχουν κάτι να μας πουν.

(Το βιβλίο “Η τιμή και το χρήμα” του Κ. Θεοτόκη μπορείτε να τα βρείτε στα Βιβλιοπωλείο ΙΑΝΟΣ).