Ο Μυκηναϊκός πολιτισμός

Ιστορία Α’ Λυκείου: Ελληνική Προϊστορία

Στις αρχές περίπου της 3ης χιλιετίας π.Χ. εγκαινιάστηκε μια νέα εποχή στη ζωή των κατοίκων του Αιγαίου. Τότε για πρώτη φορά έχουμε εισαγωγή και χρήση του χαλκού. Τη μακρά αυτή περίοδο, που οι αρχαιολόγοι ονόμασαν συμβατικά εποχή τον χαλκού(3000/2800-1100 π.Χ.), η πολιτιστική εξέλιξη δεν ήταν ενιαία σε όλες τις περιοχές του ελληνικού χώρου. Η έρευνα έχει διακρίνει τους ακόλουθους πολιτισμούς: (1) του βορειοανατολικού Αιγαίου, (2) τον κυκλαδικό, (3) το μινωικό και (4) τον ελλαδικό, ο οποίος εξελίχθηκε στη συνέχεια στο μυκηναϊκό πολιτισμό.
Οι προϊστορικοί πολιτισμοί του Αιγαίου δημιούργησαν το υπόβαθρο πάνω στο οποίο στηρίχθηκε στο ξεκίνημά του ο μυκηναϊκός πολιτισμός, ο πρώτος ελληνικός πολιτισμός, και στη συνέχεια ο ελληνικός πολιτισμός των ιστορικών χρόνων.

ΛΕΞΕΙΣ- ΚΛΕΙΔΙΑ

ελλαδικός πολιτισμός, γραμμική Β’, άνακτας, βασιλιάς, τρωική εκστρατεία, θολωτοί τάφοι, μέγαρο, λααγέτας, κυκλώπεια τείχη, Τρωικός πόλεμος

ΟΡΙΣΜΟΙ

Άνακτας

Ο ανώτατος άρχοντας του μυκηναϊκού κράτους, με πολιτική, στρατιωτική και θρησκευτική εξουσία.

Μέγαρο

Το κεντρικό κτίριο του μυκηναϊκού ανακτόρου όπου βρισκόταν ο θρόνος του άνακτα και λαμβάνονταν οι σημαντικές διοικητικές αποφάσεις.

Γραμμική Β’

Συλλαβική γραφή με την οποία καταγραφόταν η ελληνική γλώσσα για τις ανάγκες της ανακτορικής διοίκησης.

ΠΗΓΕΣ

Με βάση τις πληροφορίες του παραθέματος και τις ιστορικές σας γνώσεις να περιγράψτε το μυκηναϊκό ανάκτορο και το μέγαρο και να αναφερθείτε στη λειτουργία του.

Το μυκηναϊκό ανάκτορο

Όταν ο αρχαιολόγος ανακαλύπτει  ένα μεγάλο κτίσμα  με καλά δομημένη τοιχοποιία, με τοιχογραφίες στη διακόσμηση, μ’ένα πλήθος δωμάτια- και μερικά από αυτά πολύ ευρύχωρα- με οπλοστάσια και με πολλές αποθήκες ολόγυρα, έχει κάθε λόγο να μιλάει για ανάκτορο.  Πολύ σωστά υπολογίζει ότι  η απόκτηση όλου εκείνου του πλούτου που χρειάστηκε για  να φτιαχτεί ένα τέτοιο οικοδόμημα σημαίνει πώς ο κάτοχός του μπορούσε να εξουσιάζει έναν πληθυσμό αρκετά μεγάλο. […] Τα ανακτορικά κτίσματα είναι διοικητικά κέντρα. Και για τη διοίκηση στη μυκηναϊκή περίοδο είναι απαραίτητα τα επίσημα έγγραφα. Η ύπαρξη αρχείου αποδεικνύει την παρουσία ανακτόρου, αν με αυτό τον όρο  εννοήσουμε ένα ανώτερο διοικητικό κέντρο.

Chadwick J., Ο Μυκηναϊκός κόσμος, μτφ. Κ. Πετρόπουλος, Gutenberg, Αθήνα 1997

Κριτήριο Αξιολόγησης (45 λεπτών)

ΟΜΑΔΑ Α΄ (14 μονάδες)

Θέμα Α1 (4 μονάδες)

Να χαρακτηρίσετε ως Σωστό (Σ) ή Λάθος (Λ).

1. Οι Μυκηναίοι χρησιμοποιούσαν τη Γραμμική Β΄.
2. Το μέγαρο αποτελούσε το κεντρικό κτίριο του ανακτόρου.
3. Οι θολωτοί τάφοι ήταν ναοί.
4. Ο άνακτας ήταν ο ανώτατος άρχοντας του κράτους.

Θέμα Α2 (3 μονάδες)

Να αντιστοιχίσετε.

Στήλη Α	Στήλη Β
Άνακτας	Ανώτατος άρχοντας
Γραμμική Β΄	Ελληνική συλλαβική γραφή
Θολωτός τάφος	Ταφικό μνημείο

Θέμα Α3 (3 μονάδες)

Να εξηγήσετε τον όρο:

Γραμμική Β΄

Θέμα Β1 (4 μονάδες)

Να παρουσιάσετε την πολιτική και κοινωνική οργάνωση του μυκηναϊκού κράτους.

ΟΜΑΔΑ Β΄ (6 μονάδες)

Με βάση το ιστορικό παράθεμα (βλ. παραπάνω) και τις γνώσεις σας:

Να περιγράψετε:

• τη μορφή του μυκηναϊκού ανακτόρου
• τις διοικητικές και οικονομικές λειτουργίες του
• τον ρόλο του μεγάρου.

ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Από την Εκπαιδευτική τηλεόραση:

Μυκηναϊκός πολιτισμός 1ο μέρος 

Μυκηναϊκός πολιτισμός 2ο μέρος